بررسی روش‌ها و اثرات فعاليت‌ها و احكام قرآنی در مدارس(7)
تغيير كتاب‌های قرآن سواد قرآنی دانش‌آموزان را ارتقا داده است

تغيير كتاب‌های قرآن و اضافه شدن مباحث ترجمه و مفاهيم، وضعيت قرآنی دانش‌آموزان را ارتقا داده است.

«محسن باقری» از كارشناسان و معلمان قرآن ، با بيان اين مطلب تصريح كرد: از چندسال پيش كه كتاب‌های درسی قرآن تغيبر كرد و كتاب‌ها بر اساس شيوه جديد تنظيم شد، وضعيت خيلی بهتر شده است.

وی كه از سال 73 تاكنون در مقاطع ابتدايی، راهنمايی و متوسطه به تدريس قرآن مشغول است، افزود: در سال‌های گذشته بچه‌ها تنها با روخوانی قرآن آشنا می‌شدند و فهم قرآن و ترجمه در مباحث درسی دخيل نبود اما الان ترجمه و مفاهيم باعث ايجاد دريافت اوليه از آيات در دانش‌آموزان می‌شود.

 لزوم‌تغيير‌دررويكردمسابقات‌قرآن
مشكل ديگر اين مسابقات اين است كه به هرحال در يك مسابقه يك يا چند نفر بايد به عنوان برنده معرفی شوند، البته اين موضوع در نفرات برگزيده تاثير مثبت به جا می‌گذارد اما به طور قطع آثار منفی زيادی برای ساير شركت‌كنندگان دارد كه من خودم بارها از نزديك شاهد گريه بچه‌ها پس از مسابقه بوده‌ام

باقری تصريح كرد: دانش‌آموزان در صورت آموزش مناسب طی دوران سه ساله راهنمايی، تقريبا تا حد 40 تا 50 درصد می‌توانند بر معانی قرآن مسلط شوند.

اين معلم قرآن اظهار كرد: البته در كنار اين مزيت‌ها، مشكلاتی هم وجود دارد؛ يكی اين‌كه تدريس در مدرسه تا پايان ارديبهشت‌ماه كه امتحانات دانش‌آموزان شروع می‌شود، وجود دارد و پس از آن دانش‌آموزان تا مدت چهار ماه و آغاز سال تحصيلی جديد تقريبا با قرآن سرو كاری ندارند و اين عدم استمرار موجب فراموشی آموخته‌های آنان می‌شود.

وی افزود: كانون‌های قرآن بيرون هم به علت همه‌گير نبودن نمی‌توانند، جوابگوی اين موضوع باشند، البته مدارس هم بعضا اين كلاس‌ها را در ايام تابستان به صورت فوق‌العاده تشكيل می‌دهند اما از ميان 100 دانش‌آموز ممكن است تنها 20 نفر استقبال كنند.

اين كارشناس قرآن درباره مسابقات قرآنی و دينی مدارس اظهار كرد: برخی از رشته‌های اين مسابقات مانند مفاهيم قرآن و يا نهج‌البلاغه بسيار خوب است اما در رشته‌هايی مانند حفظ و قرائت اين‌گونه نيست؛ دانش‌آموزی به طور مثال در رشته حفظ شركت می‌كند و در هنگام ارايه محفوظاتش پر اشتباه ظاهر می‌شود ولی به دليل نبود رقيب برای او، رتبه اول را كسب می‌كند، اين مقام در واقع كاذب است، مقام واقعی نيست چون قرآن بلد نيست.

وی افزود: مشكل ديگر اين مسابقات اين است كه به هرحال در يك مسابقه يك يا چند نفر بايد به عنوان برنده معرفی شوند، البته اين موضوع در نفرات برگزيده تاثير مثبت به جا می‌گذارد اما به طور قطع آثار منفی زيادی برای ساير شركت‌كنندگان دارد كه من خودم بارها از نزديك شاهد گريه بچه‌ها پس از مسابقه بوده‌ام.

باقری گفت: كسب مقام‌های اين گونه‌ای خيلی با اهداف قرآنی و ترويج قرآن مناسبت ندارد، مسابقه قرآن، مسابقه دو و فوتبال و ... نيست، قرآن بايد به متن زندگی افراد و جامعه برود.

وی افزود: من خودم هفت سال مسابقات قرآن منطقه شميران را برگزار كردم و ديدم بچه‌هايی كه رتبه نياوردند، با گريه مسجد را ترك می‌كردند؛ قرآن هدفش اين نيست كه يك نفر را برنده كند و اشك بقيه را دربياورد.

اين معلم قرآن تصريح كرد: ما در مجموعه مدرسه خودمان، به جای مسابقه جشنواره قرآنی راه‌انداختيم و مسابقه موضوعات قرآنی را بر اساس قالب‌های هنری برگزار كرديم.

باقری افزود: بر اساس اين طرح به طور مثال آيات موضوعی مانند توكل را به دانش‌آموزان ارايه می‌‌كنيم تا دانش‌آموزان آن را با ترجمه حفظ كنند و درباره آن تحقيق كنند و حتی به تفسير مراجعه كنند، يعنی پل‌های آشنايی با قرآن را به آنان نشان می‌دهيم يا به آنان می‌گوييم راجع به يك آيه فكر كنند و نقاشی بكشند و يا صحبت كنند و در پايان هم به همه آنان جايزه می‌دهيم.

اين معلم قرآن گفت: به همه دانش‌آموزان بر اساس زحمتی كه كشيده‌اند پاداش می‌دهيم، فرهنگ قرآن هم همين‌گونه است كه هر كس به اندازه كاری كه انجام می‌دهد، پاداش می‌گيرد.

 يك‌كارشناس‌قرآن:
وی با انتقاد از نبود طرح واحد و جامع آموزش قرآن در مدارس افزود: معلمان اگر در طول دوران خدمت تحت آموزش‌های ضمن خدمت مستمر، قوی و واحد قرار بگيرند، آن وقت نتيجه می‌گيريم؛ كانون ربان ايران شعبه‌های زيادی دارد اما در هر شعبه‌ای كه برويد به يك نحو تدريس می‌كنند چون معلمانش همه آموزش ديده‌اند اما در قرآن اين اتفاق نيفتاده است و سليقه‌ای كار می‌شود

وی درباره رسم‌الخط موجود در كتاب‌های آموزشی قرآن مدارس افزود: در رسم‌الخط، ساكن را نگذاشته بودند كه می‌توانست موجب ايجاد اشكال برای دانش‌آموزان شود كه البته با تذكراتی كه داديم، اين مشكل از سال بعد اصلاح شد.

باقری درباره محافل قرآنی در مدارس و تاثيرگذاری آن اظهار كرد: رويكرد مدارس در ايجاد برنامه‌های گسترده، مانند رقابت برای آزمون ورودی آموزشگاه‌های مختلف باعث شده تا ذهن دانش‌آموزان بيش از آن كه معطوف به حضور در محافل و برنامه‌های قرآنی باشد، درگير كلاس‌های ديگری مانند زبان و رايانه و ... باشد، چون اين بخش‌ها جذابيت‌هايی دارد كه ما در برنامه‌های قرآنی نتوانسته‌ايم آن را ايجاد كنيم.

وی با انتقاد از نبود طرح واحد و جامع آموزش قرآن در مدارس افزود: معلمان اگر در طول دوران خدمت تحت آموزش‌های ضمن خدمت مستمر، قوی و واحد قرار بگيرند، آن وقت نتيجه می‌گيريم؛ كانون زبان ايران شعبه‌های زيادی دارد اما در هر شعبه‌ای كه برويد به يك نحو تدريس می‌كنند چون معلمانش همه آموزش ديده‌اند اما در قرآن اين اتفاق نيافتاده است و سليقه‌ای كار می‌شود.

باقری گفت: اگر محافل و موضوعات قرآنی به‌صورت صحيح و قوی اجرا شود، می‌تواند موجب جذب دانش‌آموزان شود و نتيجه خوبی می‌دهد.

اين كارشناس قرآن در پايان تاكيد كرد: تراكم فوق برنامه‌های آموزشی مانند كلاس زبان، كلاس‌های ورزشی و ... برای دانش‌آموزان باعث شده تا تمايل چندانی به حضور در برنامه‌های قرآنی نداشته باشند، البته در صورتی كه اين قبيل برنامه‌ها با جذابيت زياد ايجاد شود، می‌تواند موجب رقابت با ساير رشته‌ها برای دانش‌آموزان شود.